धातुशास्त्र परिभाषआ कोश

कॅथोड किरण

गुहिकाकरण क्षति

सिमेंटित कार्बाइड

n. सिरिअममिति (स्त्री.)

n. तिरफ (स्त्री.)

n. विखाच (स्त्री.) (विशिष्ट खाच)

रासायनिक संस्करण

शीघ्र-शीतन शक्ति

n. शकलक (पु.)

n. क्रोमीकरण (न.) क्रोमिअम विलेपन क्रिया (स्त्री.) क्रोम विलेपन क्रिया (स्त्री.) क्रोमिअम पट्टन क्रिया (स्त्री.), क्रोम पट्टन क्रिया (स्त्री.)

n. आवरण (न.)

क्लार्कचे किमान त्रुटि प्रक्षेपण

n. पुंज (पु.)

n. लेपन (न.)

adj. सुसंगत

कोकची खर

शीत लघूकरण़

n. कंठन (न.)

n. रंगविणे (न.)

n. (also compacting) घनीकरण (न.), दृढीकरण (न.)

n. संयुग (न.)

प्रतवर्धन गुणोत्तर

वाहनळी (स्त्री.)

संयुग्मी सरक प्रणाली (स्त्री.अ.व.)

adj. अखंडित

आकुंचन प्रतिबल

n. बहिर्वक्रता (स्त्री.)

सहनिर्देशी बहुपृष्ठाकृति

क्रोड पेटी

क्रोड जिग

क्रोड स्थिरीकरण, क्रोड बसवणे

n. संक्षारण कोष्ठिका

कूलोममितिक स्थलांतर

स्थिरार्ध रूपद

n. कुंड (न.)

n. १ (also called wrinkling) चूणन (न.), चुण्या पडणे (न.) २ (also called crinkling; rivelling) सुरकुती दोष (पु.)

n. क्रूकेसाईट (न.)

n. भरडणी (स्त्री.), खडी यंत्र (न.)

स्फटिकी भंग

संकलित टक्केवारी

क्युरी बिंदु

कर्तन द्रायु

झोक्राल्स्की पद्धत

कोळशाचे केकन गुणधर्म (पु.अ.व)

n. (ॲल्युमिनिअम) तापलेपन (न.)

बद्ध ओतशाळा

कार्बन सममूल्य

कार्बोनिल चूर्ण

कवच कार्बुरीकरण

ओतकाम प्रतिबल

कॅथोड अभिक्रिया

गुहिकी झीज

n. सिमेंटाइट (न.)

n. सिरिअम (न.)

n. तिरफ मारणे (न.)

n. विखाचणी (स्त्री.)

gas plating

n. pl. शीघ्र-शीतके (न.अ.व.)

क्रोमेट लेपन

n. वर्णमूलक (पु.), क्रोमोफोर (पु.)

आवरण स्तर

विसंध आरोहण, निःसंध आरोहण, स्थानभ्रंशाचे आरोहण

पुंज लाटणी, समूह लाटणी

लेपन प्रक्रिया

सुसंगत सीमा (स्त्री.अ.व.)

कोक भट्टी वायु

शीत लघूकरण लाटणी

n. संग्राहक (पु.)

n. कोलम्बाइट (न.)

n. तुलनित्र (न.)

संयुग रूपद

n. १ श्रेणीवर्धन (न.), मूल्यवर्धन (न.), प्रतवर्धन (न.) २ संहति (स्त्री.), संघात (पु.) ३ सांद्रण (न.)

n. कोन (पु.), शंकु (पु.)

संयुग्मी स्थानांतरण

अखंड लगड निर्माणी

n. नियंत्रण (न.)

n. (also conveyor) वाहक (पु.), वाही (पु.)

n. शिरोपेटिका (स्त्री.), वरची पेटी (स्त्री.), माथा पेटी (स्त्री.)

क्रोड वाहक

क्रोड जोडणे

क्रोड विस्थापन

संक्षारण धारा, संक्षारण प्रवाह

कूलोमचा सरक घर्षणाचा नियम

आच्छादित इलेक्ट्रोड

कुंड भेगा (स्त्री.अ.व.)

क्रांतिक वात झोत

n. शेंडा (पु.), शिखा (स्त्री.)

n. तोडणे (न.), फोडणे (न.) भरडणे (न.)

स्फटिकी हायड्रेट

संचयी हानी

n. पकाई (स्त्री.)

(also cutting tip) कर्तन नलिकाग्र

adj. कॅल्शिअमयुक्त, चुनखडीचा

गाम वेधन

गाडी भट्टी

कार्बन प्रतिकृति

कार्बोनिल प्रक्रिया

कवच जाडी

ओतकाम पोत

कॅथोड निरोधक

रूपद कोटरण

सिमेंटाइट जालक

सिरिअम मिश्रधातु

शामोत साचा

n. मधली पेटी (स्त्री.)

n. रासायनिक अधिशोषण (न.)

(the common or commercial name for kaolin) चिनी माती

वर्णीय विपथन

n. बंधक (पु.)

n. पकड (स्त्री.), चाप (पु.)

n. खंगर (पु.)

n. पुंजन (न.)

लेपन जाडी

सुसंगत आंतरपृष्ठे (न.अ.व.)

शीत गोलक चाचणी पद्धति

शीत रूळ रूपण

संग्राहक आयन

n. (also called niobium) कोलंबिअम (न.) (निओबिअम)

तुलना द्रावण

व्यापक कार्यक्षमता

१ संहति घट २ प्रतवर्धन घट

सच्छिद्र पटल, सच्छिद्र पडदा

कोकन कोळशाचे संरक्षण

अखंड सोपानी आम्लमार्जन

विऑक्सिडन नियंत्रण

वाहक पट्टा

वरचा प्रतिरूप पट

क्रोड निपातशीलता

क्रोड निर्माण

क्रोड शाळा

संक्षारी ठिसुळीकरण, संक्षारी भंगुरीकरण

n. गणित्र (न.)

आच्छादित पूरक दंड

n. कुंडीभवन (न.)

क्रांतिक कोन

n. कर्तन (न.)

दलन सामर्थ्य

स्फटिकी अवक्षेप

कप-शंकु भंग

n. क्यूरिअम (न.)

cutting blowpipe

कॅल्शिअमयुक्त शल्क

गाम दाबयंत्र

n. कॅरट (न.)

कार्बन अवशेष

कार्बोरंडम वाळू

कवच कठिणीकरण

ओतकाम उपलब्धि

कॅथोडी संरक्षण

n. गुहिका (स्त्री.)

n. केंद्रण (न.)

n. सिरधातु (पु.) (सिरॅमिक+धातु)

n. १ काटकोनी पन्हळ (पु.) २ प्रणाल (पु.), पन्हळ(पु.)

n. (also chequer) जाळीदार रचना (स्त्री.) जालचिति (स्त्री.)

checker

(also slag notch) धातुमळी खाच

क्रोमेट प्रक्रिया

n. १ मंथन (न.) २ धुसळण यंत्र (न.)

अनाधुनिक ऊष्मागतिकी

चाप प्रमापी

co2 प्रक्रिया

n. समाराधन (न.)

सुसंगत अवक्षेप

(ओतकाम) शीत कक्ष यंत्र

शीत लाटण

कोलेटचे उपकरण

स्तंभाकार स्फटिक (पु.अ.व.)

प्रतिपूरक अनुशीतन

n. संपीडन (न.), दाबणे (न.)

१ संहति प्रवणता २ सांद्रण प्रवणता

शंकु-अक्ष छायचित्र

n. Enamelling एकजिनसीपणा (पु.)

अखंडित ओतन, अखंडित ओतकाम

नियंत्रित प्रज्योत सांधण

वाहक आकडा

n. अश्मकर्तन (न.)

क्रोट लेपन

क्रोड स्थापक

क्रोड आधारक

संक्षारण श्रांति

प्रत्याघाती घण

Enamelling आवरण क्षमता, आच्छादन क्षमता

n. तीव्रशुष्कन दोष (पु)

क्रांतिक ॲनोड प्रवाह घनता

आधार दंड

n. (mineral) क्रायोलाइट (न.)

n. स्फटिकीभवन (न.) स्फटिकीकरण (न.)

n. (a thick-bottomed shallow dish made of bone-ash) क्यूपेल (न.)

n. कुंतलन (न.)

n. (cyanide process) सायनायडीकरण (न.), सायनाइडन (न.)

n. आतंचन (न.)

n. बाह्यगोलत्व (न.)

n. कार्ब-विश्लेषी (पु.)

कार्बन पुनःस्थापन

कार्बुरित्र जलवायु

ओतीव मिश्रधातु

n. बीड (न.)

कॅथोडी अभिक्रियाकारी

Time Temperature Transformation curve

अपकेंद्री ओतकाम, अपकेंद्री ओतन

n. (also caesium) (element) सिझिअम (न.)

वायुनिर्माणीमधील प्रणालन

जाळीदार वीट

n. काय-कार्बाइड (न.)

(structure) चिनी लिपी (संरचना)

n. क्रोमॅटोग्राफ (पु.), वर्णलेख (पु.)

n. पन्हळ (पु.)

n. वर्गीकरण (न.)

घन संकुलन

कोळसागार (न.)

n. कोबाल्ट (न.)

सुंसगत प्रकीर्णन

शीत विदरण दोष

शीत त्रुटि

१ संधान पद्धति २ समांतरण पद्धति

स्तंभाकार कण

पूर्ण अंतर्वेशन

दाब वंकन

संहति अधिविभव

n. आविन्यास (पु.)

स्थिर विभव परिपथ

अखंडित शीतन वक्रालेख

नियंत्रित वातावरण

संवलन फल

n. कॉपर (न.), तांबे (न.), ताभ्र (न.)

क्रोड शुष्कक

क्रोड द्रव्य

क्रोड निष्कास

(also interaction) संक्षारण आंतरक्रिया

प्रतिप्रवाह तत्त्व

n. छत्र (न.)

n. painting तडकणे (न.)

क्रांतिक शीतन गति, क्रांतिक शीतन वेग

व्यत्यस्त उजाळण

n. निम्नतापस्थापी (पु.)

स्फटिकीभवन आघाडी

n. क्यूपेलन (न.)

कुरल संरचना

सायनाइड कठिणीकरण

n. कॅल्शिअम (न.)

n. बाह्यगोलन (न.)

n. कार्बाइड (न.)

कार्बन छायाकरण

n. कर्बमिश्रण (न.)

ओतीव पितळ

बीड वर्गीकरण

कॅथोडी कणरंजन

n. १ सेल (पु.), घट (पु.) २ कोश (पु.)

अपकेंद्री वर्गीकरण

सिझिअम क्लोराइड संरचना

n. क्रोड आधार (पु.)

n. (a defect) गाल (पु.) (दोष)

शीध्र ओतीव लोखंड, अभिशीतीत लोखंड

n. १ छिनणे (न.), तासणे (न.) २ Enamelling टवके पडणे (न.)

n. वर्णालेखशास्त्र (न.)

च्वोरिनॉव्ह नियम

n.१ वर्गीकरणकर्ता (पु.) २ वर्गीकरण यंत्र (न.)

आवृत तुळई खाच

कोळसा वायु

n. कोबाल्टाइट (न.)

संसंजी बल

शीत विरूपण

शीत असंधि दोष

n. १ संधानकारक (पु.) २ समांतरित्र (न.)

भिंग विपथन दोष

संमिश्र समतल

दाब रूपण

n. श्रेणीवर्धन उपकरण (न.), मूल्यवर्धन उपकरण (न.), प्रतवर्धन उपकरण (न.)

अविन्यासी एन्ट्रॉपी

रचनाकृति (स्त्री.), रचनादर्शक आकृति

अखंडित भट्टी

नियंत्रित शीतन

शीतन काल

Enamelling तांबूस पुळी

क्रोड निपात

क्रोड साचा

क्रोडित मुख

संक्षारण बोधक

n. प्रतिविस्फार (पु.)

n. भेग (स्त्री.), चीर (स्त्री.), तडा (पु.)

n. विसर्पण (न.)

क्रांतिक प्रवाह घनता

व्यत्यस्त शृंखला बंधन

अतिसूक्ष्मस्फटिकी ग्रॅफाइट

स्फटिकीभवन परिक्षेत्र

n. क्यूपोला भट्टी (स्त्री.), द्रावणी (स्त्री.)

प्रवाह घनता

n. सायनायडीकरण (न.)

कॅल्शिअम बोराइड

कॅमेरा गाडी

कार्बाइड जालक

कार्बन सर्पिल उपकरणसंच

n. कार्बनभरण (न.), कार्बुरीकरण (न)

ओतीव घटक

बीड गोळी. बीड छर्रा

n. कॅथोडी अनुदीप्ति (स्त्री.)

घट संभरण

अपकेंद्री पंप

शृंखला जालक

विशिष्ट रेषा

adj. चीझवत, पनीरवत

शीघ्र-शीतक लेपन

तास कडा

n. क्रोमेटमिति (स्त्री.)

n. खंगर (पु.)

क्लासिअस-क्लॅपेरॉन समीकरण

आवृत परिपथ पेषण

कोळशाची प्रतवारी

कोच्य्रान अपघर्षण चाचणी

कुंडल बंधन यंत्र

शीत रूपद द्रुतशीतन

शीत सरलीकरण

समाघात विभंग

संयोगित कार्बन

जटिल कारक

संपीडन आरोहण

n. संकेंद्रीयता (स्त्री.)

(in forging) निबद्ध वहन

रचनासंबद्ध अतिशीतन

अखंडित निर्माणी

नियामक गमनिका, नियंत्रक खाच

n. शीतनक (न.)

तांब्याची खाण

क्रोड इलेक्ट्रोड

क्रोड पंक

क्रोडयुक्त संरचना, गाभायुक्त संरचना

संक्षारण गर्तन

n. प्रतिसंछिद्रण (न.)

चीर वर्धन बल

विसर्पण वक्रालेख, विसर्पण वक्र

क्रांतिक कण वाढ

फुली गुणाकार

n.स्फटिक (पु.)

लघुस्फटिक आकार विश्लेषण

क्यूपोला भट्टी पाडणे

प्रवाह कार्यक्षमता

चक्री भारण

कॅल्शिअम कार्बाइड

कॅनेल कोळसा

कार्बाइड अवक्षेपण

कार्बन ठिपका

कार्बनभरण ज्योत, कार्बुरीकरण ज्योत

ओतीव धातु

n. उत्प्रेरण प्रक्रिया (स्त्री.)

n. कॅथोड-अपघट्य (न.), कॅथोलाइट (न.)

n. Plastics सेलोसॉल्व (न.)

n. अपकेंद्रण (न.)

शृंखला अभिक्रिया

विशिष्ट वर्णपंक्ति

रासायनिक विश्लेषण

शीघ्र-शीतक कुंडल

तासरोध चाचणी

क्रोम आम्लमार्जन

n. सूक्ष्मचलचित्रलेखनतंत्र (न.)

n. माती (स्त्री.), मृत्तिका (स्त्री.)

आवृत विस्फार खाच

n. कोळसाखाण क्षेत्र (न.), कोळसा क्षेत्र (न.)

n. कॉड (पु.)

कुंडलपेटी (स्त्री.)

शीत कर्षण

शीत सांधण

कोलोडिऑन आरोपण

संयुक्त प्रतिबल

n. घटक (पु.)

संपीडन गुणोत्तर

सहतापन (न.)

संरूपी ॲनोड

रचनासंबद्ध अवशीतन

अखंडित आम्लमार्जन

n. प्रक्रमण (न.), संवहन (न.)

कूलिज क्ष-किरण नलिका

ताम्रचूर्ण

क्रोड पूरक

क्रोड तेल

adj. क्रोडरहित, गाभाविरहित

संक्षारण विभव

गणन दरमापी (पु.)

चीर रोधक रेषा

विसर्पणावरील पर्यावरण परिणाम (पु.अ.व.)

क्रांतिक आर्द्रता

व्यत्यस्त लाटण

स्फटिक कोन

स्फटिकरचनात्मक दिशा

क्यपोला अस्तर

विद्युतप्रवाह लाभांक

चक्रीय गट

कॅल्शिअम सिलिकॉन

n. हवाबंद करणे (न.)

n. कार्बनमापी (पु.)

कार्बन पोलाद

कॅरो आम्ल

ओतीव पोलाद गोळी, ओतीव पोलाद छर्रा

n. उत्प्रेरक (पु.)

n. कटायन (न.)

कोशमय स्फटिक

केंद्रण शंकु

शृंखलायुक्त तराजू

लोणारी कोळसा-निर्मित वातावरण

रासायनिक बंध

शीघ्र-शीतक साचा

क्लोराइड क्षार मज्जनी

क्रोम आम्लोपचार

वर्तुलीय फल

माती बंधक

आवृत खाच

n. कोळसाकरण (न.)

निर्भारण गुणांक

कुंडलन वळ्या (स्त्री.अ.व.)

शीत घडाई

n. शीत रूपण (न.)

कलिली इंधन

संयुक्त प्रतिबल चाचणी

प्रतिबल घटक

dump test

संघनित प्रावस्था

adj. एकरुप

संपोषी व्यतिकरण

अखंडित अवक्षेपण

संवहन ऊष्मा प्रवाह

n.शीतन (न.)

ताम्र मधुरण

क्रोड अंत्यरूपण

क्रोड आवा

n. १ (घनीभवनजन्य ) क्रोडन (न.) २ अनेकजिनसीपणा (पु.)

संक्षारण उत्पाद

जोड अभिक्रिया

भेग प्रसारण

विसर्पण मर्यादा

(also breakdown potential) क्रांतिक गर्तन विभव

काटछेद संवेद्यता

स्फटिक अक्ष

स्फटिक रेखायन

क्यूपोला चालक

प्रवाह विक्षोभ

अपकेंद्री ज्वालक

अंशशोधित अवशोषक

प्रवाहु ॲनोड

n. कार्बन (पु.)

कार्बयुक्त लेपन

वाही तीव्रता, वाहक तीव्रता

n. ओतकाम क्षमता (स्त्री.)

(also free loop furnace) कॅटेनरी भट्टी

कटायन विनिमयक

कोशमय संरचना

n. मध्यगा संपात (पु.)

n. कॅल्कोसाइट (न.) (खनिज)

n. भरण (न.), भार (पु.)

रासायनिक उज्ज्वलन

शीघ्र-शीतक कील

adj. क्लोरायडीकारी

क्रोम पिकोटाइट

वर्तुलीय टीप सांधण

n. मार्जनी (स्त्री.)

घनसंकुलित संरचना

कोल-डांबरी तेल

घर्षण गुणांक

कुंडल पकड

शीत रूपण

कोलचा ध्रुवणकारी एकवर्णक

कलिली निलंबन

कोकची ज्वलनक्षमता

adj. संमिश्र, संयुक्त

संपीडी तरंग

शीघ्र-शीतक कडे, संघनन कडे

एकरूप वितळण

व्ययशील इलेक्ट्रोड

अखंडित वालुका निर्माणी

केंद्राभिमुख द्वारण

शीतन कक्ष

adj. ताम्रयुक्त